Przez tysiące lat ludzie walczyli o zachowanie wiedzy. Od glinianych tabliczek po papier, każdy nośnik danych z czasem ulega zniszczeniu. Jednak teraz zespół badaczy z Microsoft Research w Cambridge opracował metodę przechowywania danych, która może potencjalnie przetrwać dłużej niż sama cywilizacja : trawienie laserowe na szkle.
Istniejący problem z multimediami
Dzisiejsze dane cyfrowe – od odkryć naukowych po osobiste wspomnienia – są przechowywane na dyskach twardych, taśmach magnetycznych i w chmurze. Systemy te są podatne na zniszczenie, starzenie się, a nawet katastrofalne zdarzenia, takie jak impulsy elektromagnetyczne lub uszkodzenie danych. Co kilka dekad informacje muszą być aktywnie przenoszone do nowych formatów, w przeciwnym razie zostaną utracone. Stwarza to ciągły wyścig z czasem i zmianami technologicznymi.
Jak działa grawerowanie laserowe
Nowa metoda przezwycięża te ograniczenia, kodując dane bezpośrednio w szkle. W procesie tym wykorzystuje się laser femtosekundowy – emitujący 10 milionów impulsów na sekundę – do tworzenia mikroskopijnych trójwymiarowych deformacji w szkle, zwanych „wokselami”.
- Te woksele działają jak kod binarny reprezentujący informację cyfrową.
- Laser może rejestrować dane w setkach warstw na szklanym dysku o grubości 2 mm.
- Dane są odczytywane za pomocą automatycznego mikroskopu, który skanuje szkło w poszukiwaniu tych wzorów.
To nie jest tylko teoria; badacze wykazali możliwość przechowywania 4,84 terabajtów danych na pojedynczym szklanym dysku o grubości 2 mm, co odpowiada około dwóm milionom książek. System nazwano Project Silica, a wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature.
Dlaczego to jest ważne
Konsekwencje są ogromne. W przeciwieństwie do nośników magnetycznych lub optycznych, szkło jest chemicznie obojętne i fizycznie trwałe. Na grawerowane woksele nie mają wpływu wahania temperatury, wilgotności ani pola elektromagnetyczne. Dzięki temu idealnie nadaje się do archiwizacji krytycznych informacji przez niezwykle długie okresy czasu.
Ta technologia to nie tylko wygoda; ma to na celu zapewnienie przyszłym pokoleniom dostępu do wiedzy, którą uważamy za ważną. Jest to zasadnicza zmiana w sposobie myślenia o przechowywaniu danych, odejście od krótkotrwałego utrzymania na rzecz prawdziwie długoterminowej archiwizacji.
Chociaż koszt i szybkość rejestrowania danych nadal stanowią wyzwanie, potencjał stworzenia trwałego zapisu ludzkiej wiedzy jest bezprecedensowy. Jeśli Projekt Silica zostanie udoskonalony, może zapewnić przetrwanie ważnych informacji nawet w przypadku upadku infrastruktury cyfrowej… lub nawet samej ludzkości.
