De cijfers zijn al bekend. 20 miljoen kinderen. In slechts 10 landen. Dat is het aantal jonge mensen dat nu met kunstmatige intelligentie in aanraking komt, aldus UNICEF. En hier is het leuke: ze pikken het drie keer sneller op dan hun ouders.
Het is niet alleen tijdverdrijf. Dertien miljoen van deze kinderen gebruiken de hulpmiddelen voor huiswerk en leerondersteuning. Een rustige, digitale docent beschikbaar om 02.00 uur. Ondertussen vertrouwen twee miljoen kinderen – één op de tien – op deze algoritmen als ze zich zorgen maken. Ze zoeken advies. Van een machine.
Is dat al normaal? Waarschijnlijk. Maar de infrastructuur heeft de achterstand niet ingehaald.
Het standpunt van UNICEF is bot. De snelheid van adoptie overtreft de regelgeving. Kinderen worden blootgesteld aan het ontwerp van deze systemen, de bedrijfsmodellen erachter en hoe hun gegevens worden gewonnen. Toch hebben ze bijna geen macht om zich af te melden. Om het uit te dagen. De meeste bestuurskaders negeren kinderen volledig, waardoor ze kwetsbaar worden.
De langetermijneffecten? Nog steeds een mysterie. We zien al vroeg bewijs over cognitieve ontwikkeling en emotionele afhankelijkheid, maar we hebben niet het volledige beeld. Zoals het bureau het verwoordde: “In feite groeit een generatie op in een mondiaal experiment.”
Dat is een zware straf om te slikken.
De kinderen weten dat dit ook niet veilig is. Ze zijn ongemakkelijk. Een derde maakt zich zorgen dat AI wordt gebruikt om leugens op te lichten, te misleiden of te verspreiden. Een kwart is bang dat hun afbeeldingen of video’s zullen worden omgezet in deepfakes – seksueel, expliciet, kwaadaardig. Echte angsten. Geen abstracte zorgen.
Veiligheid lijkt ‘een bijzaak’, zegt UNICEF, en wijst op de ontoereikende bescherming die in deze systemen is ingebouwd.
Deze daling valt samen met de eerste mondiale dialoog over AI-governance bij de VN. UNICEF houdt zich niet in. Ze eisen dat de rechten van kinderen – met name veiligheid en privacy – vanaf het begin worden ingebed in het mondiale AI-beleid.
Ze willen meer onderzoek. In de risico’s. Naar de ontwikkelingsimpact. Dit gaat niet noodzakelijkerwijs over het stoppen van de technologie. Het gaat erom dat we erkennen dat de keuzes die we de komende maanden maken het leven van deze kinderen decennialang zullen bepalen. Toegang, privacy, welzijn. Het hangt allemaal af van nu.
We staan op de rand van een klif en kijken naar een toekomst die in code is geschreven. Het experiment loopt. We zien het gewoon gebeuren.
